Op zoek naar vluchtige seksuele contacten in het openbaar: dat wordt cruisen genoemd. Cruisen heeft in Amsterdam een lange geschiedenis. Het speelde zich af op straat, in parken en in openbare toiletten. Ook vandaag de dag vindt het cruisen plaats, al dan niet stiekem en verborgen voor voorbijgangers. Wat houdt cruisen precies in en waar kun je vandaag de dag nog cruisen?

Homoseksualiteit was eeuwenlang volstrekt taboe. Wie homoseksueel was, hield dit meestal verborgen voor familie, vrienden en collega’s. Het was strafbaar en sociaal onaanvaardbaar. Intiem contact kon alleen in besloten kring plaatsvinden, en zelfs dat bracht risico’s met zich mee. Daardoor zagen veel homoseksuelen zich genoodzaakt hun geaardheid te verzwijgen en hun toevlucht te zoeken tot het verborgen circuit van het cruisen.

Voor veel mannen vormt cruisen een eerste stap in het ontdekken van hun homoseksualiteit. Voor anderen is het een manier om homoseksualiteit te beleven. Het zijn bovendien niet alleen homoseksuele mannen die eraan deelnemen. Ook heteromannen begeven zich in deze wereld, bijvoorbeeld om wat geld te verdienen of om hun seksuele verlangens te bevredigen. Cruisen gebeurt meestal op de achtergrond. Omstanders zijn zich vaak niet bewust van wat er zich afspeelt.

 

Cruisen in Vondelpark Amsterdam

In de loop der tijd ontstonden in Amsterdam vaste ontmoetingsplekken. Sinds 1878 werden deze plekken zelfs vastgelegd op een plattegrond die bekendstond als De Baan. De route liep grofweg van het Amsterdam Centraal Station richting het Vondelpark, langs locaties zoals het Rembrandtpark en de Weteringschans. Voorbeelden van populaire cruiselocaties vandaag zijn de Oeverlanden of het Vondelpark.

De Oeverlanden is de enige locatie waar cruisen officieel erkend en getolereerd wordt, zoals aangegeven op speciale borden. Cruisers mogen enkel in het gemarkeerde gebied komen zodat andere bezoekers van De Oeverlanden daar niet onverwachts mee worden geconfronteerd. Zo kan iedereen ongestoord van het natuurgebied genieten.

 

 

Het Vondelpark in Amsterdam is een andere locatie waar het cruisen vandaag de dag plaatsvindt. Wist je dat het rosarium één van de bekendste plekken is? Volg de vele olifantenpaadjes rond het rosariumen je kan het bewijs op de grond zien liggen. Denk aan zakdoekjes, (verpakkingen van) condooms, glijmiddel, een t-shirt. Voor de meeste bezoekers is het simpelweg een park waar mensen joggen, wandelen of van de zon genieten.  Ga je na zonsondergang buiten de wandelpaden, dan kan je gegarandeerd rekenen op gezelschap.

Het Vondelpark is geen erkende cruiselocatie, maar zolang het cruisen uit het zicht plaatsvindt en niemand er last van heeft, wordt het er gedoogd.

Plaskrul

Weet jij de donkergroene plaskrul te vinden op de Amsterdamse grachten? Al sinds de eerste openbare toiletten in de achttiende eeuw werden plaskrullen en andere urinoirs gebruikt als ontmoetingsplek. Zelfs het ontwerp van de plaskrul speelde daarin een rol. Door de open onderzijde en de perforaties aan de bovenkant kon de politie controleren hoeveel mensen zich erin bevonden. Regelmatig zag je twee paar voeten onder de krul vandaan komen.

 

 

Vanaf de jaren vijftig verloor deze plek langzaam zijn aantrekkingskracht. Mannen konden steeds vaker terecht in cafés en darkrooms waar ontmoetingen minder riskant waren. Toch bleven sommigen de urinoirs opzoeken. Vaak ging het om mannen die nog niet uit de kast waren, niet deelnamen aan het uitgaansleven of juist de spanning van anonimiteit en risico zochten.

Een blijvend onderdeel

Homoseksualiteit is maatschappelijk veel meer geaccepteerd. Hoewel de noodzaak tegenwoordig niet zozeer een rol meer speelt, blijft cruisen immens populair. Het vindt plaats in de buitenlucht, maar bijvoorbeeld ook in sportscholen, sauna’s en cruisingbars. Het cruisen is er voor degenen die nog niet uit de kast zijn of die lastig intimiteit kunnen vinden, of voor de mensen die het simpelweg opwindend vinden. Voor hen speelt niet alleen noodzaak een rol, maar vooral het verlangen naar anonimiteit, risico en opwinding. Waar en wanneer het ook gebeurt, cruisen is en blijft een belangrijk onderdeel van de Amsterdamse queercultuur.

Gezeik in Amsterdam, boek over Amsterdamse krul

De krul: door velen gebruikt, voor velen onbekend. Het grachtengroene urinoir staat al sinds 1880 in en rond Amsterdam, maar verdwijnt langzaam uit het straatbeeld. In dit boek brengt fotograaf Renzo Gerritsen een ode aan de Amsterdamse krul.

Lees meer informatie.